Denk als een tuinontwerper: kun jij dit tuinontwerp beoordelen?

In deze editie van Denk als een tuinontwerper kijken we naar een tuinschets die werd ingestuurd voor onze ontwerpcheck. Dit is het ontwerp van Anna. De basis is er: er zijn al verschillende functies in de tuin opgenomen, zoals twee terrassen en de duidelijke wens om meer planten toe te voegen. Toch voelt het ontwerp voor Anna nog niet af.

De inzending van Anna

Anna stuurde haar tuinschets in met de volgende toelichting over haar situatie en wensen:

“We zijn een half jaar geleden verhuisd. En nu we bijna klaar zijn met het inrichten van het huis, willen we graag verder met de tuin. Er liggen nu tegels achter de openslaande deuren, verder ligt de tuin vol gras. We delen schuttingen met de buren, die zijn nog prima. Ook het terras dat er al ligt willen we graag houden. We zouden heel graag een mooie groene tuin willen met veel bloeiende planten. We worden blij van vlinders en bijen in de tuin. En we willen een extra terras om lekker in de zon te zitten. Een deel van het gras willen we wel houden. We hebben al verschillende schetsen gemaakt, en we vinden deze het best, maar we weten eigenlijk niet hoe we het echt mooi moeten maken.”

Bekijk de originele schets van Anna hieronder eens goed. Wat valt jou op? Waar zitten de sterke punten en wat zou jij aanpassen om de tuin groener, logischer en spannender te maken?

Algemene indruk en sterke punten

De schets van Anna is een heldere basistekening van haar achtertuin van 7 meter breed bij 8 meter diep. Er is al goed nagedacht over de functies en de zoninval. Voordat we naar verbeterpunten kijken, stellen we in de ontwerpcheck altijd eerst vast wat er al goed is en welke sterke punten we willen behouden:

• Goede verhoudingen: De tekening is netjes op maat getekend en de afmetingen van de terrassen kloppen met het gebruik: het bestaande schaduwterras met barbecue en luifel bij de openslaande deuren, en een royale plek voor een comfortabele loungebank in de zon.
• Zon en schaduw: Er is bewust nagedacht over de zoninval. Het bestaande terras bij de woning biedt heerlijke schaduw onder de luifel op hete zomerdagen, terwijl het geplande loungeterras achterin de tuin juist de middag- en avondzon vangt.
• Duidelijke plantenwensen: Anna heeft al duidelijke ideeën over sfeer en kleur: ze noteert lavendel langs het pad, een border met roze en paarse bloemen en wil graag insecten naar de tuin lokken.

Toch laat de schets zien waar veel tuinbezitters tegenaan lopen: het ontwerp oogt nog strak en wat versnipperd, terwijl de wens juist een weelderige, samenhangende tuin vol leven is. Hieronder bespreken we de drie belangrijkste aandachtspunten waarmee het ontwerp sterker gemaakt kan worden.

Verbeterpunt 1: Verander de zichtlijn en de looproute

In de oorspronkelijke schets loopt een strakke rij rechthoekige stapstenen vanaf het huisterras rechtstreeks naar de achterpoort. Hoewel een rechte verbinding logisch lijkt, heeft dit een groot nadeel voor de beleving van deze tuin: je blik wordt vanaf de openslaande deuren meteen naar de achterpoort getrokken. Het pad eist alle aandacht op, terwijl je juist wilt dat de bloeiende planten in het oog springen.

Het advies van de ontwerper:
Verleg de looproute. In plaats van een recht pad dwars door het midden, laat de route via 4 brede stapstenen linksom door het gazon lopen richting het nieuwe loungeterras, om van daaruit door te lopen naar de poort. Hierdoor ontstaat in het midden van de tuin één aaneengesloten ruimte voor een gazon en borders. De tuin oogt direct groener.

Verbeterpunt 2: Breng spanning en doorkijkjes in de tuin

In Anna’s schets is de hele tuin in één oogopslag te overzien. Er is weinig dieptewerking en het nieuwe loungeterras staat strak in de hoek tegen de schuttingen gedrukt. Hierdoor voelt die zithoek wat opgesloten en kaal aan.

Daarnaast staat er in het gras een cirkel met een vraagteken: “Boom?”. Een boom toevoegen is een uitstekend idee, maar de positie in het ontwerp kan veel krachtiger.

Het advies van de ontwerper:
Breng diepte en spanning aan door elementen los te maken van de randen en zichtlijnen subtiel te onderbreken:

• Plaats het loungeterras los van de schutting: Door het terras circa 40 centimeter naar voren te halen, ontstaat er rondom de loungebank ruimte voor beplanting en klimplanten tegen de schutting. Zo zit je niet tegen houten planken aan te kijken, maar zit je echt midden in het groen.
• Plaats bomen strategisch voor diepte en geborgenheid: Denk altijd eerst na over de functie van een boom, zodat je hem op de beste plek kunt plaatsen. Zet naast het eetterras bij het huis een karakteristieke meerstammige boom die de directe zichtlijn naar achteren breekt en diepte creëert. Bij het loungeterras achterin zorgt een halfopen solitaire boom voor een beschut gevoel op het terras, zonder alle zon weg te nemen.

Verbeterpunt 3: Zorg voor gelaagdheid en zachtere materialen

Anna geeft aan dat ze blij wordt van bijen en vlinders, droomt van een weelderige tuin en heeft al ideeën voor lavendel en roze/paarse bloemen. In de schets zijn de borders echter nog strakke, smalle stroken langs het pad en de schutting. Om het gewenste natuurlijke effect te bereiken, moeten we denken in lagen en texturen.

Het advies van de ontwerper:

• Werk in beplantingslagen: Combineer lage bodembedekkers met middelhoge vaste planten (zoals salvia, kattenkruid, zonnehoed, dropplant en natuurlijk lavendel) en vul dit aan met siergrassen en de bomen. Voeg bollen toe voor vroege bloei. Zo ontstaat van het voorjaar tot de late herfst een levendig buffet voor bijen en vlinders.
• Verzacht de harde lijnen: Geef het nieuwe terras aan een kant een organische ronde vorm. En maak langs de gevel van de woning ruimte voor planten. Dat verzacht de rechte lijnen en geeft contrast met het terras.
• Varieer in bestratingsmaterialen: Combineer het bestaande terras met gebakken klinkers voor het loungeterras en stapstenen in het gras. Het contrast tussen verschillende texturen maakt de tuin levendig.

Het resultaat van de ontwerpcheck

In het aangepaste ontwerp is de basis van het ontwerp van Anna behouden gebleven: twee fijne terrassen, een gazon om op te leven en volop ruimte voor bloemen en insecten. Maar door de looproute te verleggen, de zithoek te omringen met groen en te werken met gelaagde borders, is de strak ingedeelde tuin veranderd in een meer dynamische, groene leefruimte.

Hieronder zie je het verschil tussen de oorspronkelijke schets van Anna en het aangepaste ontwerp na de ontwerpcheck:

Goed om te weten: Bij een reguliere ontwerpcheck leveren we normaal gesproken geen nieuw tuinontwerp op. In plaats daarvan ontvang je gerichte en persoonlijke feedback en opmerkingen op jouw eigen tuinschets. Speciaal voor dit artikel hebben we de adviezen eenmalig uitgewerkt in een nieuwe ontwerptekening, zodat je goed kunt zien wat het effect is.