HERHALING

Denk als een tuinontwerper: kun jij dit tuinontwerp beoordelen?

In deze serie dagen we je uit om een tuinontwerp te bekijken door de ogen van een tuinontwerper. In elk artikel staat één ontwerp centraal waarin een aantal verbeterpunten zit. Kun jij ze herkennen voordat wij ze aanwijzen en oplossen?

In dit artikel kijken we naar herhaling in de tuin. Herhaling zorgt ervoor dat verschillende onderdelen van een tuin met elkaar verbonden worden. Zonder herhaling kan een tuin al snel voelen als een verzameling losse plekken, ook als ieder onderdeel op zichzelf mooi is.

Herhaling zorgt voor samenhang. Een vorm, materiaal of plant die op meerdere plekken terugkomt, zorgt ervoor dat je verschillende onderdelen van de tuin als één geheel gaat ervaren. Dat betekent niet dat je overal hetzelfde moet gebruiken: juist door een element op verschillende manieren terug te laten komen, ontstaat een rustig en samenhangend tuinontwerp.

Het verschil tussen herhaling, ritme en eenheid

Deze begrippen liggen dicht bij elkaar, maar betekenen niet hetzelfde. Herhaling houdt in dat een element op meerdere plekken terugkomt. Ritme ontstaat wanneer die herhaling een regelmaat of beweging krijgt die je blik door de tuin leidt. Eenheid is het resultaat dat je bereikt door bewust elementen te herhalen: losse onderdelen vormen samen één rustig en samenhangend geheel.

Bekijk het ontwerp hieronder eens goed. De tuin heeft een groot rechthoekig terras met 60x60 tegels en achterin een tweede, rond terras van flagstones. Een pad van kleine tegels in een hoek van 45 graden verbindt de twee terrassen. Tussen de terrassen ligt een gazon en langs de randen liggen verschillende borders.

De beplanting is per plek anders. Rond het ronde terras staan coniferen en bodembedekkers, terwijl bij het grote terras een kruidentuin met onder andere rozemarijn, lavendel en tijm ligt.

Op zichzelf zijn dit allemaal prima keuzes. Maar hoe zorg je ervoor dat al deze verschillende onderdelen meer met elkaar gaan samenhangen? Bekijk het ontwerp eerst aandachtig. Hoe zou jij herhaling toepassen om het ontwerp van deze tuin beter te maken?

Origineel tuinontwerp met te weinig herhaling in vormen, materialen en beplanting

Heb je goed gekeken? Hieronder bespreken we de drie verbeterpunten één voor één.

Verbeterpunt 1: Herhaal vormen

In het oorspronkelijke ontwerp heeft ieder onderdeel zijn eigen vorm. Het grote terras is rechthoekig, het andere terras is rond en het verbindende pad bestaat uit een rechte lijn die onder een hoek van 45 graden door de tuin loopt.

Die variatie hoeft op zichzelf geen probleem te zijn. Het probleem ontstaat wanneer vormen nergens anders in de tuin terugkomen. Dan voelt ieder onderdeel als een los element. We kiezen er daarom voor om de ronde vorm van het ronde terras op verschillende plekken terug te laten komen.

Een van de borders krijgt een grote halve cirkel als vorm. In een andere border voegen we een rond waterelement toe. Op het grote terras komt bovendien een grote, ronde verhoogde bloembak. De ronde vorm is daardoor niet meer beperkt tot één terras. Je oog herkent dezelfde vorm op verschillende plekken in de tuin en daardoor ontstaat er meer samenhang.

Ook het pad tussen de twee terrassen passen we aan. We maken het minder hoekig en laten het mooier aansluiten op het grote rechthoekige terras. Zo voelt de verbinding tussen de twee terrassen minder toevallig en sluit het pad beter aan op de rest van het ontwerp.

Tuinontwerp versie 2 met herhaling van ronde vormen in borders, bloembak en waterelement

Verbeterpunt 2: Herhaal materialen

Ook in de verharding en het materiaalgebruik ontbreekt samenhang in het oorspronkelijke ontwerp. Het grote terras bestaat uit 60x60 tegels, het ronde terras is gemaakt van flagstones en het verbindende pad bestaat uit kleine tegeltjes. Daardoor heeft ieder onderdeel een eigen uitstraling.

Vooral het pad valt op. De kleine tegels en de diagonale richting hebben weinig relatie met de andere materialen. We vervangen het pad daarom door brede tegels. De kleur en uitstraling daarvan sluiten aan bij de brede houten latten van de grote ronde bank op het flagstones terras. Zo ontstaat er een subtiele herhaling: het materiaal van het pad verwijst naar een element dat al op het ronde terras aanwezig is.

We gebruiken hetzelfde materiaal vervolgens ook voor het pad langs de zijkant van het huis. Daardoor blijft de materiaalkeuze niet beperkt tot één plek, maar ontstaat er een verbinding tussen verschillende delen van de tuin.

Tuinontwerp versie 3 met herhaling van materialen in paden en zitplekken

Verbeterpunt 3: Herhaal beplanting

Het derde verbeterpunt zit in de beplanting. In het oorspronkelijke ontwerp heeft iedere plek min of meer zijn eigen beplanting. Rond het ronde terras staan coniferen en bodembedekkers, terwijl bij het grote terras een kruidentuin ligt met rozemarijn, lavendel en tijm. Ook hier geldt: verschillende beplanting kan mooi zijn. Maar als iedere plek een compleet andere sfeer heeft, wordt het moeilijker om de tuin als één geheel te ervaren.

We kiezen daarom voor één duidelijke basis: een mediterrane sfeer. In het zonnige deel van de tuin ligt al een goede basis met de kruidentuin. Rozemarijn, lavendel en tijm zorgen voor lichtgrijs blad en paarse bloei. Die sfeer trekken we door naar de andere delen van de tuin. In de schaduw gebruiken we bijvoorbeeld planten als Brunnera, Euphorbia en leliegras. Deze planten zijn anders dan de kruiden in de zonnige border, maar passen wel bij dezelfde mediterrane uitstraling.

Ook de grote coniferen verdwijnen. In plaats daarvan planten we een vijg op een zonnige plek. Voor het winterbeeld kiezen we voor een Viburnum tinus en met Choisya ternata voegen we nog een heester toe die goed past bij het mediterrane gevoel.

Zo hoeft niet iedere border uit dezelfde planten te bestaan. De samenhang ontstaat doordat de verschillende planten dezelfde sfeer, kleuren en uitstraling delen.

Tuinontwerp versie 4 met herhaling van mediterrane beplanting en sfeer

Samenvatting

Met drie aanpassingen hebben we deze tuin veel meer samenhang gegeven. We hebben de ronde vorm van het terras op verschillende plekken laten terugkomen, het materiaal van de bank herhaald in de paden en gekozen voor één duidelijke beplantingssfeer door de hele tuin.

Het resultaat is een tuin met verschillende plekken en elementen, zonder dat die als losse onderdelen aanvoelen. Dat is de kracht van herhaling in een tuinontwerp: door bepaalde vormen, materialen en planten bewust terug te laten komen, ontstaat er samenhang en rust. Wil je zelf aan de slag met een logische indeling voor je tuin? Volg dan ons complete stappenplan om zelf je tuin te ontwerpen.

Origineel tuinontwerp met onsamenhangende vormen en materialen
Origineel tuinontwerp
Verbeterd tuinontwerp met herhaling van ronde vormen, materialen en beplanting
Verbeterd tuinontwerp met herhaling van vormen, materialen en beplanting
SERIE

Denk als een tuinontwerper

In deze serie dagen we je uit om een tuinontwerp te bekijken door de ogen van een tuinontwerper. Bekijk de artikelen in deze serie:

Ontwerpcheck

Doe de ontwerpcheck

Wil je een professioneel tuinontwerper jouw zelfgemaakte tuinontwerp laten beoordelen? Doe de ontwerpcheck en ontvang een uitgebreide beoordeling met concrete verbeterpunten.

Professionele ontwerpcheck door Studio FERM
Andra Nijenhuis

Geschreven door Andra Nijenhuis

Andra Nijenhuis is ecologisch tuinontwerper bij Studio FERM. We helpen je graag met ecologische en stijlvolle ideeën voor jouw tuin. Heb je hulp nodig bij je tuinindeling? Vraag gerust om hulp!

Bekijk de ontwerpservice