LIJNEN

Denk als een tuinontwerper: kun jij dit tuinontwerp beoordelen?

In deze serie dagen we je uit om een tuinontwerp te bekijken door de ogen van een tuinontwerper. In elk artikel staat één ontwerp centraal waarin een aantal verbeterpunten zit. Kun jij ze herkennen voordat wij ze aanwijzen en oplossen?

In een tuinontwerp spelen lijnen een belangrijke rol. Denk aan lijnen in de verharding en borders, maar ook aan looplijnen en zichtlijnen. In dit artikel kijken we hoe verschillende lijnen in een tuinontwerp op elkaar aansluiten. En vooral: waar gaat je blik naartoe als je vanuit de woning of vanaf het terras de tuin in kijkt? Met name de blik vanuit het huis is belangrijk, want een groot deel van het jaar beleef je de tuin van binnenuit.

Andere aspecten van het ontwerp, zoals zon, schaduw en beplantingskeuze, laten we buiten beschouwing.

De Ontwerpcheck: Lijnen

In het tuinontwerp hieronder zie je een terras, schuurtje, gazon, bank en afvalbakken getekend. In het ontwerp zijn al een aantal duidelijke lijnen aanwezig. Zo lopen de tegels bijvoorbeeld in een rechte lijn door het gazon. Maar niet alle lijnen en zichtlijnen werken even goed samen. Bekijk het ontwerp aandachtig en vraag je af: waar wordt je blik naartoe getrokken? En is dat ook waar je zou willen kijken?

Origineel tuinontwerp met knellende zichtlijnen en onlogische paden

Heb je goed gekeken? Met welke aanpassing zou jij beginnen? Hieronder bespreken we de drie verbeterpunten één voor één.

Verbeterpunt 1: Zorg dat je blik op de juiste plekken terechtkomt

Het eerste wat opvalt in deze tuin, is dat je blik gemakkelijk terechtkomt op elementen waar je liever niet naar kijkt. Vanuit de woning kijk je bijvoorbeeld recht op de bank, die midden voor het raam staat. Daardoor wordt het zicht op de tuin en de beplanting erachter beperkt. We verplaatsen de bank daarom naar rechts, zodat deze niet meer voor het grote raam staat. Voor het raam maken we ruimte voor een border, zodat je vanuit de woning altijd zicht hebt op groen.

Ook vanaf het terras kan het zicht beter. Daar kijk je nu recht op de afvalbakken. Die moeten natuurlijk ergens staan en er moet voldoende ruimte blijven om ze via de poort achter in de tuin te verplaatsen. We zetten ze daarom om de hoek van het schuurtje. Vanaf het terras zijn ze dan minder prominent in beeld en ook vanuit de woning vallen ze minder op.

Nu de minder aantrekkelijke elementen uit het zicht zijn gehaald, kunnen we kijken naar de lijnen die de verschillende onderdelen van de tuin met elkaar verbinden. Wat valt je op?

Tuinontwerp versie 2 waarin bank en afvalbakken uit het directe zicht zijn gehaald

Verbeterpunt 2: Laat lijnen logisch in elkaar doorlopen

Bij het ontwerpen van een tuin kijken we niet alleen naar afzonderlijke onderdelen, maar ook naar de lijnen die daardoor ontstaan. Een border, terras of pad kan bijvoorbeeld een lijn vormen die je door de tuin heen kunt volgen. Als die lijnen logisch op elkaar aansluiten, voelt een ontwerp vaak rustiger en vanzelfsprekend.

Kijk bijvoorbeeld naar het gazon. Tussen het terras en de plek van de afvalbakken ontstaat nu een vreemde hoek. Door het terras iets aan te passen, de tafel iets naar boven te verplaatsen en de border wat ruimer te maken, kunnen we deze lijn vloeiender laten doorlopen. Aan de rechterkant trekken we de lijn door naar de border voor de afvalbakken.

Tuinontwerp versie 3 met rechte hulplijnen tussen terras, gazon en afvalbakken

Ook de staptegels in het gazon kunnen beter. De lijn is nu heel strak en maakt een hoek van 90 graden. Op papier ziet dat er misschien logisch uit, maar in de praktijk loopt niemand graag met een scherpe bocht als dat niet nodig is. Je kiest meestal vanzelf de meest logische en directe route.

We laten de staptegels daarom geleidelijker naar rechts lopen. Door deze lijn vervolgens door te trekken naar de poort achter in de tuin, ontstaat bovendien ruimte voor een kleine border op de hoek van de schuur. Die verzacht de overgang en maakt de schuur minder dominant in het beeld.

De verschillende lijnen sluiten nu beter op elkaar aan. We hebben voor meer vloeiende lijnen gekozen, in plaats van de rechte en ongelijke lijnen die in het ontwerp aanwezig waren.

Maar er is nog één stap nodig om ervoor te zorgen dat je blik ook bewust naar mooie plekken in de tuin wordt geleid.

Tuinontwerp versie 3 met rechte hulplijnen tussen terras, gazon en afvalbakken
Tuinontwerp versie 3 met vloeiende lijnen en geleidelijke staptegels

Verbeterpunt 3: Geef je blik iets moois om naartoe te gaan

We hebben eerst gekeken naar wat je liever niet prominent in beeld wilt hebben. Daarna hebben we de verschillende lijnen in het ontwerp beter op elkaar afgestemd. In deze laatste stap richten we ons op de andere kant van een goede zichtlijn: plekken waar je blik juist wél naartoe mag gaan.

Daarbij kijken we steeds vanuit verschillende plekken in de tuin. Want wat je vanuit de woning ziet, is iets anders dan wat je vanaf het terras of vanuit de achterdeur ziet:

  • Vanaf de bank: We willen het zicht op de afvalbakken blokkeren. Daarom plaatsen we er een meerstammige boom voor. Zo wordt je blik vanzelf verder de tuin in geleid.
  • Vanuit de woning: We willen ook vanuit een zittende positie voldoende hoogte en groen kunnen zien. In de border plaatsen we daarom een kleine boom.
  • Vanaf de achterdeur: Recht voor je ontstaat een zichtlijn naar een waterschaal tussen de planten. Zo is er direct een interessant element te zien wanneer je de tuin in stapt.
  • Vanaf het terras: Komen verschillende elementen samen. Je ziet beide bomen, de waterschaal en de border bij de schuur. Waar je ook kijkt, er is iets aantrekkelijks in beeld.

Zo gebruiken we lijnen niet alleen om onderdelen van een tuin logisch met elkaar te verbinden, maar ook om de blik door de tuin te sturen.

Tuinontwerp versie 4 met meerstammige boom, blikvangers en sfeervolle zichtlijnen

Samenvatting

We hebben gekeken naar drie manieren waarop lijnen een tuinontwerp kunnen versterken. Eerst hebben we ervoor gezorgd dat je blik niet onbedoeld op minder aantrekkelijke elementen terechtkomt. Daarna hebben we verschillende lijnen in het ontwerp beter op elkaar laten aansluiten. Tot slot hebben we bewust zichtlijnen gecreëerd naar elementen die je juist wél wilt zien.

Het resultaat is een tuin waarin de verschillende onderdelen meer samenhang hebben en waarin je blik vanzelf door de ruimte wordt geleid. Dat is de kracht van goede lijnen in een tuinontwerp: je ziet ze misschien niet bewust, maar je merkt wel dat een tuin hierdoor beter klopt.

Origineel tuinontwerp met onhandige lijnen en zicht op afvalbakken
Origineel tuinontwerp
Verbeterd tuinontwerp met vloeiende lijnen en sterke zichtlijnen
Verbeterd tuinontwerp
SERIE

Denk als een tuinontwerper

In deze serie dagen we je uit om een tuinontwerp te bekijken door de ogen van een tuinontwerper. Bekijk de artikelen in deze serie:

Ontwerpcheck

Doe de ontwerpcheck

Wil je een professioneel tuinontwerper jouw zelfgemaakte tuinontwerp laten beoordelen? Doe de ontwerpcheck en ontvang een uitgebreide beoordeling met concrete verbeterpunten.

Professionele ontwerpcheck door Studio FERM
Andra Nijenhuis

Geschreven door Andra Nijenhuis

Andra Nijenhuis is ecologisch tuinontwerper bij Studio FERM. We helpen je graag met ecologische en stijlvolle ideeën voor jouw tuin. Heb je hulp nodig bij je tuinindeling? Vraag gerust om hulp!

Bekijk de ontwerpservice